OSKAR    LANGE   (1904- 1965)

 

Oskar  Lange   zajął  niewątpliwie czołowe miejsce w gronie najwybitniejszych  ekonomistów XX wieku.   Jego dorobek teoretyczny,  ceniony  nie  tylko w kraju,   ale i szeroko w  świecie, przyczynił się w znacznej mierze  do wyjaśnienia złożonych i trudnych  problemów przełomu epok, tj. schyłku kapitalizmu i rodzenia się socjalizmu.

    Urodził  się  27 lipca  1904 roku  w  Tomaszowie  Mazowieckim, jednym z pierwszych ośrodków rozwoju przemysłu. W  1922 r. rozpoczął   studia  na  Wydziale  Prawno – Ekonomicznym Uniwersytetu   Poznańskiego.   Następnie  przeniósł  się  na Uniwersytet Jagielloński do Krakowa. Po ukończeniu studiów został asystentem profesora  Adama Krzyżanowskiego  i  pod jego   kierownictwem   napisał   rozprawę   doktorską  o koniunkturze w życiu gospodarczym Polski 1923-1927.  Korzystając ze stypendium naukowego w Anglii i Stanach Zjednoczonych wyjechał za granicę.  W latach 1934-1936 studiował w Uniwersytecie Harvard, od 1938 do 1945 był  profesorem  uniwersytetów amerykańskich (Berkeley, Stanford, Chicago). W tym też czasie ogłosił wiele znakomitych i głośnych rozpraw, które przyniosły mu uznanie  w świecie naukowym.  Lange wrócił do kraju w 1945 r.,  po utworzeniu Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. Wkrótce został mianowany ambasadorem Polski w Stanach Zjednoczonych i delegatem Polski do Rady Bezpieczeństwa ONZ.   W 1949 r. wrócił do pracy naukowej i dydaktycznej jako  profesor SGPiS, a w latach 1952-1955 jej rektor.  Od 1956 r. był profesorem  Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1948 r.  członkiem Polskiej Akademii Umiejętności,  a następnie - PAN.  Zmarł 2.X.1965 r.  w Londynie, a pochowany został w Alei Zasłużonych Cmentarza Wojskowego w Warszawie.

Działacz ruchu robotniczego, członek Polskiej Partii Socjalistycznej od 1928, od 1948 członek KC PZPR. Od 1957 zastępca przewodniczącego Rady Państwa, w latach 1957-1962 przewodniczący Rady Ekonomicznej.

 

 

                                    

 

                     Oskar Lange na zgromadzeniu Ogólnym Narodów  Zjednoczonych.

   

 

 

     W swej pracy naukowo-badawczej zajmował się podstawowymi kwestiami gospodarki rynkowej, a przede wszystkim planowej. Cykl koniunkturalny, równowaga ogólna, modele funkcjonowania gospodarki socjalistycznej, problemy reprodukcji, metodologia ekonomii - to główne dziedziny jego zainteresowań.

    Stworzył na gruncie polskim podstawy cybernetyki ekonomicznej, rozwinął ekonometrię (jego prace z dziedziny cybernetyki i ekonometrii tłumaczone były na wiele języków), zajmował się zasadami programowania.

Spuścizna naukowa Oskara Lange obejmuje ponad 330 pozycji.  Główne prace to: Wstęp do ekonometrii (1958), Ekonomia polityczna (tom 1 1959, tom 2 1965), Teoria reprodukcji                 i akumulacji (1961), Optymalne decyzje (1964), Wstęp do cybernetyki ekonomicznej (1964). W latach 1955 i 1964 uhonorowany został nagrodami państwowymi I stopnia.

 

Bibliografia twórczości Oskara Lange (wybór).

 

       Lange O. : Całość i rozwój w świetle cybernetyki. Warszawa. PWN. 1962.

                       : Cybernetyka. Warszawa. PWE. 1977.

                       : Człowiek  i technika w produkcji. Warszawa. PWN. 1965.

                       : Ekonometria. Warszawa. PWE. 1973.

                       : Ekonomia polityczna. T.1 i 2. Warszawa. PWN.1980.

                       : Gospodarcze podstawy demokracji w Polsce. „Firma”. 1982, nr 2, s.10.

                       : Jak sobie wyobrażam polski model gospodarczy. „Życie Gospodarcze”.1980,

                          nr 40, s.5.   

                        : Kapitalizm. Warszawa. PWE. 1973.

                        : O błędach planu 6-letniego. Fragment artykułu. „Student”. 1981, s.5.

                        : Od samorządności nie można się wymigać. „Student”. 1981, nr 21, s.7.

                        : Optymalne decyzje : Zasady programowania. Warszawa. PWN. 1964

                        : O socjalizmie i gospodarce socjalistycznej. Warszawa. PWN. 1966.

                        : Socjalizm. Warszawa. PWE. 1973.

                        : Statystyka. Warszawa. PWE. 1973.

                        : Teoria programowania. Warszawa. PWE. 1977.

                        : Teoria reprodukcji i akumulacji. Wyd. 2 popr. Warszawa. PWN. 1965.

                        : Teoria statystyki. Wyd. 2. Warszawa. PWE. 1970.

                        : Wstęp do cybernetyki ekonomicznej. Warszawa. PWN. 1965.

                        : Wstęp do ekonometrii. Wyd. 4. Warszawa. PWN. 1967.

                       

Bibliografia dotycząca życia i twórczości   Oskara Lange  (wybór).

 

         Czerwiński Z. : Ekonometria, t.5 Dzieł Oskara Langego. Recenzja. „Oeconomica  

          Polona”. 1978, nr 3, s.393-397.

          Hochfeld J. : Oskar Lange jako teoretyk materializmu historycznego. „Ekonomista”.

          1964, nr 6, s.1231-53.

          Jasiński J. : Wpływ twórczości Oskara Langego na rozwój ekonomii politycznej.

          „Problemy Ekonomiczne”. 1982, nr 2, s.123-135.

          Jędrychowski S. : Oskar Lange. „Nowe Drogi”. R.19. 1965, nr 11, s.3-11.

          Kalecki M. : Dzieło Oskara Langego. „Życie gospodarcze”. 1965, nr 41, s.41.

          Kozyr-Kowalski S. : Oskara Langego dwie koncepcje świadomości społecznej.

          „Studia Socjologiczne”. 1980, nr 1, s.323-326.

          Kurowski S. : Pamięci profesora Oskara Langego. „Więź”. 1965, nr 11, s.35-41.

          Secomski K. : Oskar Lange – Wielki ekonomista. „Trybuna Ludu”. 1965, nr 276, s.12.

          Topolski J. : Oskar Lange. „Kwartalnik Historyczny”. R.73. 1966, s.534-6.

          Zaręba J. : Krakowskie lata Oskara Langego. „Zdanie”. 1983, nr 2, s.31-36.

          Żurawski S. : Pamięci Oskara Langego. „Za i Przeciw”. 1965, nr 43, s.7.       

 

                                                                                                                  Biały Bór 22.02.2005

 

 

OSKAR  LANGE .   

   - informacje do strony internetowej Zespołu Szkół im. Oskara Langego   w  Białym Borze     ( życie i twórczość oraz bibliografie na ten temat)

   -  materiały  do teczki zagadnieniowej w bibliotece szkolnej

                                                                przygotowała  mgr Barbara Kamińska.